Putin và những kỳ vọng của người dân Nga

Nửa đầu năm 2015, người dân Nga đã phải chống chọi với nhiều khó khăn khi nền kinh tế bị ảnh hưởng bởi giá dầu. Mọi việc tưởng chừng như đã sáng sủa hơn khi giá dầu thế giới ổn định lại, nhưng những lệnh trừng phạt kinh tế giữa Nga và Phương Tây vẫn kéo dài và nền kinh tế nước này chưa thể hoàn toàn hồi phục.

Nền kinh tế Nga sau khủng hoảng 1998 đã hồi phục mạnh mẽ nhờ ngành công nghiệp năng lượng. Tuy nhiên, do chưa kịp đầu tư phát triển những ngành kinh tế khác, Nga đang hững chịu những đòn tấn công kinh tế ác liệt từ Phương Tây khi giá dầu giảm. Trong quý II, kinh tế Nga suy giảm 4,6% so với cùng kỳ năm trước, tiếp nối mức giảm 2,2% trong quý I/2015.

Đầu năm 2015, đồng Rúp đã mất giá mạnh trong bối cảnh giá dầu giảm sâu, lạm phát trên cả nước có lúc vượt mức 15% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, nhờ những chính sách của Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng ngân hàng trung ương Nga (BoR), đồng tiền nước này đã ổn định trở lại và trở thành một trong những đồng tiền tăng giá mạnh nhất nửa đầu năm. Tỷ lệ lạm phát so sánh theo tháng cũng đã giảm từ mức 3,9% trong tháng 1 xuống 0,8% vào tháng 7/2015.

Do giá cả tăng chậm lại, doanh số bán lẻ tại Nga đã ngừng suy giảm so với cùng kỳ năm trước. Thậm chí, nếu so sánh từng tháng, doanh số bán lẻ tại Nga tháng 5 và tháng 6/2015 đã tăng. Có thể nói, cung-cầu trên thị trường Nga đã tìm được mức cân bằng.

Tuy nhiên, cuộc chiến kinh tế đối với Tổng thống Putin và người dân Nga vẫn chưa chấm dứt và đang bước vào giai đoạn mới. Tăng trưởng về số cửa hàng mở mới tại các trung tâm thương mại tại Moscwo trong quý II/2015 chỉ bằng 50% so với cùng kỳ năm 2014, trong khi những vị trí trống cần cho thuê tăng 7,5%, cao gấp đối so với năm trước.

Bên cạnh đó, tỷ lệ nợ xấu của khách hàng cá nhân liên tục tăng qua các tháng và đạt 7,5% trong tháng 6/2015.

Số lượt khách du lịch Nga ra thị trường quốc tế cũng suy giảm. Trên thị trường Thổ Nhĩ Kỳ, số khách du lịch Nga đã giảm 28% trong nửa đầu năm 2015 so với năm trước. Trong khi đó, số khách Nga đến Tây Ban Nha, Pháp và Italy giảm 1/3, còn tỷ lệ này tại thị trường ưa thích của người Nga là Thái Lan giảm 50%. Hàng loạt các hãng hàng không như EasyJet, Lufthansa và Delta đã phải cắt giảm các chuyến bay đến và đi từ Nga.

Những lệnh cấm vận từ Nga đối với các sản phẩm từ Phương Tây ngoài mục đích trả đũa còn có tác dụng kích thích nhu cầu tiêu thụ hàng trong nước cũng như hỗ trợ lĩnh vực sản xuất nội địa. Mặc dù vậy, sản lượng sản xuất công nghiệp của Nga từ mức tăng 0,6% trong tháng 1 so với cùng kỳ năm trước đã xuống mức giảm 4,8% trong tháng 6/2015.

Theo các quan chức Nga, quá trình chuyển đổi từ thói quen tiêu thụ hàng xuất khẩu trong một bộ phận người dân Nga cần thời gian để thay đổi và chính quyền Moscow biết điều đó. Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev nói rằng một số mặt hàng nhập khẩu cần vài năm để có thể bị thay thế bởi hàng sản xuất trong nước. Một số chuyên gia nhận định việc thay thế hàng nhập khẩu đắt đỏ bằng những sản phẩm sản xuất trong nước có thể trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng cho kinh tế Nga trong thời kỳ giá dầu thấp.

Chính sách điều hành của chính quyền Moscow và Tổng thống Putin đã đem lại hiệu quả nhất định trước các lệnh trừng phạt Phương Tây. Giá dầu thế giới đã giảm trở lại nhưng đồng Rúp không còn chịu quá nhiều tác động và suy giảm mạnh xuống mức thấp kỷ lục như hồi đầu năm nay. Trên thực tế, đồng Rúp giảm giá lại giúp các doanh nghiệp xuất khẩu Nga hưởng lợi thế cạnh tranh về giá.

Tỷ giá USD/Rúp và giá dầu Brent thế giới

Trước bối cảnh giảm doanh thu từ dầu, Điện Kremlin cần có những biện pháp nhằm đảm bảo cân bằng ngân sách. Trong nửa đầu năm 2015, doanh thu ngân sách từ dầu mỏ đã giảm từ 52% cùng kỳ năm 2014 xuống 45%. Nếu giá dầu tiếp tục giảm sâu và tình trạng dư thừa cung trên thị trường vẫn tồn tại đến hết năm 2015, nhiều khả năng Nga sẽ phải giảm giá đồng Rúp ít nhất thêm 10% để hạn chế thâm hụt ngân sách.

Mặc dù gặp nhiều khó khăn, người dân Nga vẫn đứng chung chiến tuyến với Tổng thống Putin khi tỷ lệ ủng hộ ông đạt mức cao 88% theo khảo sát của viện nghiên cứu PEW Research. Thậm chí, tỷ lệ người Mỹ ủng hộ ông Putin đã vượt qua tỷ lệ người Nga ủng hộ Tổng thống Barack Obama.

Ông chủ Điện Kremlin đã đưa người dân Nga thoát khỏi cuộc khủng hoảng năm 1998 và 2008, lấy lại vị thế cũng như niềm tự hào của người dân cho cường quốc này. Hiện tại, cử tri Nga vẫn đang kiên nhẫn và kỳ vọng ông Putin đưa đất nước thoát khỏi tình hình căng thẳng hiện nay. Liệu Tổng thống Putin có hoàn thành được mục tiêu này hay không thì chưa rõ, nhưng vẫn chưa có dấu hiệu cho thấy nhà lãnh đạo Nga không thể chiến thắng trong cuộc chiến kinh tế hiện nay.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *